İşten atma, gözaltı ve davaların gölgesinde tahliyeler

Hak ihlallerinin hedefindeki basın çalışanları, Türkiye’nin Kuzeydoğu Suriye’deki operasyonuyla birlikte bir kez daha baskıyı yoğun şekilde yaşadı. Çok sayıda gazeteci işten atıldı, gözaltına alındı, tutuklandı, hapis ve para cezalarına çarptırıldı. Tutuklu dokuz gazetecinin tahliyesi ise Ekim ayında öne çıkan gelişmeydi.

 


Hazırlayan: Hasan Özhan Ünal


Basın ve basın çalışanları, Ekim ayında doğrudan ve dolaylı olarak hak ihlallerinin hedefindeydi.

Gazetemize ve diğer medya kuruluşlarına yansıyan haberlere göre gazeteciler geçtiğimiz ay olduğu gibi Ekim’de de adliye koridorlarını doldurdu.

Onlarca medya mensubu hakim karşısına çıkarken, iki gazeteci toplam 7,5 yıl hapis cezasına çarptırıldı. İki basın çalışanı da tazminata mahkum edildi.

Türkiye’nin Kuzeydoğu Suriye’ye yönelik 9 Ekim’de başlattığı askeri operasyonla birlikte birçok gazeteci baskıya uğradı.

Gözaltına alınan sekiz gazeteciden biri tutuklanırken, bazı gazetecilerin de evleri polislerce basıldı.

Diğer yandan Mayıs 2018’de Demirören Holding’e geçen Hürriyet gazetesi, aralarında editör, yazar ve muhabirlerin bulunduğu onlarca basın çalışanının işine son verdi.

RTÜK ise medya ombudsmanı Faruk Bildirici’nin üyeliğine son verdi.

Ancak birinci yargı paketinin yürürlüğe girmesiyle yaklaşık 10 tutuklu gazetecinin tahliyesi, Ekim ayında basının hedef alındığını gölgeledi.

Buraya, gazeteci Hüseyin Aykol’un tahliyesinin ardından Mezopotamya Ajansı’ndan Berivan Altan’a verdiği demeçteki “İçerideki gazetecilerin çokluğu Batı nezdinde zorluyor. Avrupa’dan borç alacağız. Mülteciler konusunda büyük paralara ihtiyaç var. Biz onlara jest ve geçici olarak çıkarıldık” değerlendirmesini not düşelim.

Peki, Ekim 2019 döneminde neler yaşandı? Çetelemiz şöyle:

Gözaltı, tutuklama ve tahliyeler

  • BirGün gazetesinin internet sorumlusu Hakan Demir, İstanbul’daki evine yapılan baskınla gözaltına alındı.

  • Haber sitesi Diken’in sorumlu yazıişleri müdürü Fatih Gökhan Diler, İstanbul’da gözaltına alındı.

  • Al Arabiya muhabiri Zidan Zanklo, Türkiye’nin Kuzeydoğu Suriye’ye yönelik operasyonunu takip ederken sınır hattında gözaltına alındı.

  • Gazeteci Burcu Özkaya Günaydın, sosyal medyada Türkiye’nin Kuzeydoğru Suriye’ye dönük operasyonuna tepki gösterdiği için Hatay’da gözaltına alındı.

  • Yeni Yaşam gazetesi dağıtımcısı Veysi Aslan, İstanbul’da gözaltına alındı.

  • Mücadele Birliği gazetesi muhabiri Özlem Oral, Türkiye’nin Kuzeydoğu Suriye’ye dönük operasyonuna ilişkin sosyal medya paylaşımları nedeniyle gözaltına alındı.

  • Gazeteci Emre Orman, İstanbul’da gözaltına alındı. Sosyal medya paylaşımları gerekçe gösterilerek gözaltına alınan Orman, ‘örgüt propagandası yaptığı’ iddiasıyla tutuklandı. Emre Orman, avukatlarının tutuklama kararına yaptığı itirazın kabul edilmesiyle tahliye edildi.

  • KHK ile kapatılan DİHA muhabiri Uğur Akgül ve Meltem Oktay, tutuklu bulundukları cezaevlerinden tahliye edildi.

  • Yaklaşık 21 aydır tutuklu bulunan gazeteci İdris Yılmaz tahliye edildi.

  • Nisan ayından bu yana cezaevinde tutulan Cumhuriyet Davası’nın son tutuklu sanığı Emre İper tahliye edildi.

  • KHK ile kapatılan Özgür Gündem gazetesinin Eş Genel Yayın Yönetmeni Hüseyin Aykol tahliye edildi.

  • Yaklaşık 17 aydır tutuklu bulunan KHK ile kapatılan DİHA muhabiri Mehmet Sıddık Damar tahliye edildi.

  • Gazeteci Nurcan Kaya, sosyal medya paylaşımları gerekçe gösterilerek İstanbul Havalimanı’nda gözaltına alındı.

  • KHK ile kapatılan Özgür Gündem gazetesinin İmtiyaz Sahibi Kemal Sancılı tahliye edildi.

  • KHK ile kapatılan DİHA muhabiri Abdullah Kaya, 22 ay sonra tahliye edildi.

Hapis ve para cezaları

  • Yeni Yaşam gazetesinin eski Yazı İşleri Müdürü Osman Akın’a, “örgüt propagandası yapmak” iddiasıyla yargılandığı davada 1 yıl 3 ay hapis cezası verildi.

  • Cumhuriyet gazetesi editörü Tuğba Özer, 2016 yılında yaptığı haber nedeniyle hakkında açılan davada 5 bin TL tazminat cezasına çarptırıldı.

  • Kapatılan Zaman gazetesi köşe yazarı Mümtazer Türköne’ye “hakaret” suçlamasından 1.740 TL adli para cezasına çarptırıldı.

  • Gazeteci İdris Yılmaz “örgüt propagandası” suçlamasından beraat ederken, “örgüt üyeliği”nden ise 6 yıl 3 ay hapis cezasına çarptırıldı.

Soruşturma ve yargılamalar

  • Yeni Yaşam gazetesinin eski Yazı İşleri Müdürü Osman Akın hakkında “Devletin askeri ve emniyet teşkilatını alenen aşağıladığı” iddiasıyla açılan davanın ilk duruşması ertelendi.

  • Jandarma Genel Komutan Yardımcısı Musa Çitil’i hedef gösterdikleri iddiasıyla yargılanan yedi gazetecinin (Ömer Çelik, Çağdaş Kaplan, Hamza Gündüz, Selman Çiçek, Abdulvahap Taş, İnan Kızılkaya, Kemal Sancılı) her biri için 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası istendi.

  • 3 yılı aşkın süredir tutuklu bulunan gazeteci Nedim Türfent’e verilen 8 yıl 9 ay hapis cezası Yargıtay tarafından onandı.

  • “Zincirleme örgüt propagandası yapmak” iddiasıyla suçlanan Gazete Karınca’nın eski imtiyaz sahibi, gazeteci Necla Demir beraat etti.

  • ETHA çalışanı Adil Demirci’nin yargılandığı davanın duruşması 13 Şubat 2020’ye ertelendi.

  • Jinnews muhabiri Beritan Canözer, hakkında “örgüt üyesi olmak” iddiasıyla açılan davada beraat etti.

  • Jinnews Haber Müdürü Safiye Alağaş, sitede yayınlanan haberlerde ‘örgüt propagandası’ yaptığı iddiasıyla yargılandığı davada beraat etti.

  • Yaklaşık yedi yıldır süren ve 46 gazetecinin yargılandığı “KCK Basın Davası” 25 Şubat 2020’ye ertelendi.

  • Sözcü gazetesinin yazarları Emin Çölaşan ve Necati Doğru ile Genel Yayın Yönetmeni Metin Yılmaz ve gazetenin sahibi Burak Akbay’ın da aralarında bulunduğu dokuz kişinin “FETÖ’ye yardım” suçlamasıyla yargılandığı dava 27 Aralık’a ertelendi.

  • Deniz Yücel’in “terör örgütü propagandaası” ve “halkı kin ve düşmanlığa tahrik” suçlamasıyla yargılandığı dava 13 Şubat 2020 tarihine ertenledi.

  • Gazeteci Çiğdem Toker hakkında açılan 1.5 milyon TL’lik tazminat davası, davacı avukatının duruşmaya gelmemesi üzerine düştü.

  • ETHA editörü Semiha Şahin ve muhabiri Pınar Gayıp’ın “örgüt propagandası yapmak” iddiasıyla yargılandıkları davada, mahkeme adli kontrol kararının devamına karar verdi, duruşmayı 11 Aralık’a erteledi.

  • Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın oğlu Bilal Erdoğan’ın “kişilik haklarının ihlal edildiği” iddiasıyla Evrensel gazetesine açtığı 50 bin TL’lik tazminat davası zaman aşımı nedeniyle reddedildi.

  • ETHA muhabiri Meşale Tolu’nun yargılandığı davanın duruşması 25 Şubat 2020’ye ertelendi.

  • Cumhuriyet gazetesi muhabiri Alican Uludağ ile gazetenin eski diplomasi muhabiri Duygu Güvenç hakkında “devletin kurum ve organlarını aşağılama” suçu kapsamında ‘TCK 301’den açılan davanın duruşması 9 Ocak 2020’ye ertelendi.

  • KHK ile kapatılan Özgür Gündem gazetesinin eski genel yayın yönetmenleri Hüseyin Aykol ve Zana Kaya ile gazetenin yazı işleri müdürü İnan Kızılkaya’nın yargılandığı davanın duruşması 6 Şubat 2020’ye ertelendi.

  • Evrensel gazetesinin eski Sorumlu Yazı İşleri Müdürü Cem Şimşek, “Cumhurbaşkanı hakaret” iddiasıyla yargılandığı davada ilk kez hakim karşısına çıktı.

  • Gazeteci Berzan Güneş’in Iğdır’da görülen davasıyla birleştirilen ve “örgütü üyeliği” iddiasıyla yargılandığı davanın 17’nci duruşması yapıldı. Mahkeme, bir sonraki duruşmayı 5 Kasım’a erteledi.

  • Evrensel gazetesi yazarı Ender İmrek hakkında, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile evli olan Emine Erdoğan’ın Hermes marka çantası ile CHP İstanbul İl Başkanı Canan Kaftancıoğlu’nun yargılanmasını konu alan yazısı nedeniyle soruşturma başlatıldı.

  • Gazeteci Rahmi Yıldırım hakkında “Genelkurmay başkanı için çok üzülüyorum” başlıklı yazısı nedeniyle ‘hakaret’ suçlamasıyla açılan davanın ilk duruşması yapıldı.

  • Kapatılan Taraf gazetesi eski muhabiri Mehmet Baransu ile gazetenin eski Sorumlu Yazı İşleri Müdürü Murat Şevki Çoban’ın Kasım 2013’te yayımlanan “Gülen’i Bitirme Kararı 2004’te MGK’da Alındı” başlıklı haber nedeniyle yargılandıkları davanın 21’inci duruşması yapıldı.

  • Odatv Ankara Haber Müdürü Müyesser Yıldız’a Milli Savunma Bakanı Hulusi Akar tarafından “iftira” suçlamasıyla açılan davanın duruşması 5 Mart 2020’ye ertelendi.

  • Tutuklu gazeteci Yetkin Yıldız’ın, Basın Kanunu’nun 20. maddesindeki “intihara özendirme” suçlamasıyla yargılandığı davanın görülmesine devam edildi.

  • Kapatılan Zaman gazetesinin eski Konya temsilcisi Şirin Kabakçı’nın “örgüt üyeliği” suçlamasıyla tutuksuz olarak yargılandığı davanın yedinci duruşması yapıldı.

  • Yargıtay’ın bozma kararının ardından gazeteciler Ahmet Altan, Mehmet Altan ve Nazlı Ilıcak’ın da aralarında olduğu beşi tutuklu altı sanıklı dava, İstanbul 26. Ağır Ceza Mahkemesi’nde yeniden görülmeye başlandı.

  • ETHA muhabiri Ali Sönmez Kayar’ın “örgüt üyeliği” iddiasıyla yargılandığı davanın duruşması 13 Aralık’a ertelendi.

  • Gazete Fersude Eş Genel Yayın Yönetmenleri Hayri Tunç ve Bengisu Kömürcü, yaptıkları haberler dolayısıyla haklarında başlatılan soruşturma kapsamında basın savcılığına ifade verdi.

  • Gazetecilik faaliyetleri nedeniyle hakkında “örgüt üyeliği” ve “örgüt propagandası yapmak” iddiasıyla dava açılan gazeteci Hayri Demir’in yargılandığı davanın duruşması 23 Ocak 2020’ye ertelendi.

Sansür, baskı ve saldırılar

  • Jinnews muhabiri Beritan Canözer’in Diyarbakır’daki evi sosyal medya paylaşımları gerekçesiyle polislerce basıldı.

  • Gazeteci ve yazar Nurcan Baysal’ın, sosyal medya paylaşımları nedeniyle Diyarbakır’daki evine polis baskını düzenlendi.

  • Mücadele Birliği gazetesinin Genel Yayın Yönetmeni Süleyman Acar’ın evi polislerce basıldı.

  • Muğla Fethiye’de gazeteci Barış Bektaş işlettiği kafenin önünde çıkan kavgaya karışanları ayırmak isterken kalbinden ve sırtından bıçaklanarak hayatını kaybetti.

  • Hürriyet gazetesi, Türkiye Gazeteciler Sendikası (TGS) Genel Merkez Yöneticisi İpek Yezdani ve Çınar Oskay’ın da aralarında bulunduğu yaklaşık 20 gazeteciyi işten çıkardı

  • Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (RTÜK), medya ombudsmanı Faruk Bildirici’nin üyeliği sonlandırdı.

  • Kaynak: Gazete Karınca