“SÜRGÜN ve GÖÇ”
“Bizi kamyona doldurdular / Tüfekli iki erin nezaretinde / Sonra o iki erle yük vagonuna doldurdular / Günlerce yolculuktan sonra bir köye attılar / Tarih öncesi köpekler havlıyordu.” Cemal Süreya
Aylar süren bitmek bilmez uğraşlar, siyasi mahpuslarla yazışmalar, postane kuyruklarında geçirdiğimiz zamanlar nihayet meyvesini verdi. Tükenmez bir inançla ördüğümüz bu düşü nihayet gerçeğe dönüştürmenin huzurunu yaşıyoruz. Görülmüştür Kolektifi ile Redfotoğraf Grubu olarak (yarısı zindanda) yüz sanatçının fırçasını, çizgisini, sözünü, fotoğraf karelerini bir araya getirerek, sadece yüreklerin ve ellerin birleştiği o kadim imece usulüyle, yepyeni bir sergi hazırladık.
Her bir dokunuşta, her bir eserde, kolektif ruhumuzun izlerini sürebileceğiniz bu yaratım, dayanışmanın sessiz bir çığlığı gibi yükseliyor şimdi. Sürgün ve Göç gerçeğinin betimlemesi zor travmasını ve sürgünlerin / göçmenlerin umutlarını tuallere, satırlara, enstalasyonlara, notalara ve fotoğraf kerelerine döktük. Anlamaya anlatmaya çalıştık. Sürgünlerle / göçmenlerle aramızdaki duvarları imgelerimizle yıkmaya çalıştık.
Şimdi sıra bu eserlerin ruhunu fısıldayacak gönüllü grafiker arkadaşlarımızda ve hikayesini dokuyacak gönüllü küratörlerimizde. Onlar, bu yepyeni başlangıcın son nakışlarını işleyecekler. Ondan sonra sıra siz ziyaretçilerde.
Biri içeride diğeri dışarıda iki sürgünün / göçmenin sergimizde yer alacak metinlerinden iki bölüm paylaşıyoruz:
“Ha bugün sürgün ha yarın sürgün derken, kaç gün önce korkunç bir ring yolculuğundan sonra buraya -Şırnak’tan İzmir’e vardım. Şırnak’ta yasak, yasakla birlikte o hain genelgeler de yüklenince iletişim vb. herşey sekteye uğradı birden. Bir yıla yakın görüş, telefon, gazete, dergi, hiçbir şey kalmadı. Buna durmayan yeni tutuklamalar ve sürgünler de eklenince İnan rahat bir kafayla bırakalım yazmayı, Düşünmek bile imkânsız gibiydi...”
Ferhan Mordeniz. T Tipi Hapishane. Menemen / İzmir
***
"Sürgünler ve göçmenler de " tıpkı zindanların dört duvarı arasına sıkışıp kalmış tutsaklar gibi, kendi aralarında yazışır, kelimelerle köprüler kurar. Zira birbirlerini, kendi yalnızlıklarını ve dışarıya savrulmuşluklarını en iyi onlar anlar. “Zorunlu Göç”ü yaşamayanın, o köklerinden koparılma sancısını hissetmeyenin bizimle duygudaşlığı ne yazık ki sınırlıdır; ince bir perdenin, görünmez bir duvarın arkasından izler bizi. Bu "sınır"ın varlığında –ruhlarımızın etrafında örülen bu demir ağlarda– suç ne bizdedir ne de sizde. Suç “mülteci- sürgün- göçmen” yaratan sistemdedir.”
Adil Okay – Görülmüştür Kolektifi
Özcan Yaman – Redfotoğraf Grubu
Karikatür: Ayhan Bozkaya 2 nolu f tipi hapishane Kırıklar Buca İzmir
not: 12 Eylül'de İstanbul'sa açılacak sergi duyurusunu ve afişi daha sonra yayınlayacağız.