Tutsaklar S ve Y (Kuyu) tipi hapishaneleri anlatıyor

“S ve Y tipi hapishaneler: Burada tecritin boyutları ortaya çıkıyor. Mimari yapısı böyle. Fakat uygulamalar değişken. Orada kalan her tutsak ağırlaştırılmış veya süreli farketmeksizin havalandırma saatleri en fazla iki saatle sınırlı. Havalandırmaya ayrı yerlerde çıkartılması ve sınırlı kişi olması havalandırma saatlerini kısıtlayan bir durum. Sadece aynı koridorda kalan altı tekli hücre birlikte havalandırmaya çıkabiliyor. Gün boyu ayrı ayrı çıkıldığı için saatler kısıtlanıyor. Tutsakların genel tavrı, talepleri tekrar herhangi bir F tipine gitmek için çeşitli aktiviteler, kampanyalar yapılıyor. Fakat dışarıdan tam anlamıyla destek sınırlı olduğu için biraz daha zorlaşıyor. Yine de gündemde tutan, kimi vesilelerle gündeme getirenler, kampanyalar düzenleyenler var. Ama cılız kaldığını söyleyebilirim. Biraz da genel siyasi durumlarla alakalı veya süreçle alakalı tam anlamıyla gündemleştirilemiyor. “

Fatih Aydın 1 Nolu F Tipi Hapishane TEKİRDAĞ

 

22 Temmuz ‘25

Sevgili Osman Uludağ Abi;

Selam ve sevgilerimizi gönderiyor, her yönüyle iyi ve moralli olmanı istiyoruz. Bizler de iyiyiz. Standart rutinliğimizin meşguliyetiyle devam ediyoruz. İlk mektubunu 23 Mayıs’ta, ikinci mektubunu 27 Haziran’da aldım..

Bu arada Kürtçe kitap “Çiroken Zindanê” kitabı da geldi. Bu kitabın basımı, mizampajı, biçimi vs. çok güzel olmuş. Emeğinize sağlık. Leyla Güven’in önsözüyle beraber içerik de harika. Kapak resmi de çok güzel. Heval Beritan’ı çağrıştırdı. Dersim’li. Onun da bir karacası vardı. Hatta kendi çektikleri bir filmde de kullanmışlardı. Yanlış hatırlamıyorsam Beritan hevalin hayatını, daha doğrusu şehit düştüğü dönemi anlatan filmdeydi. Kısaca her yönüyle harika bir kitap olmuş. Emeği geçen herkesin eline, emeğine sağlık… Kitabı okudum tabii ama tam çözümlemesini yapamadım haliyle. Az çok anladım diyelim…

(…)

Bildiğim kadarıyla Y tipleri Yüksek Güvenlikli’ler, tamamen tecrit sistemine dayalı hapishaneler. S tipleri sanırım biraz F ve Y’nin arasında. Yani F’den kötü, Y’den iyi… Enteresan bir tanımlama oldu…

Yüksek Güvenlikliler, 3 katlı her katında hücreler var. Üç yüz elli tekli, kırk beş tane de üçlü hücre varmış. Üçlü hücreler F’deki gibi çift katlı değil, tek katlıymış ve kamera varmış hücrenin içinde. Beş bloktan oluşuyormuş. E blok ana gövde ve üçlü hücreler oradaymış. Tekli hücre kısımları üç kata dağıtılmış (A,B,C bloklar olarak). Her katta altı hücre, toplamda alt-üst on sekiz hücre varmış bir kısımda. Her koridorun kendi havalandırması, ziyaret yeri ve tabi yeri varmış. Her koridor, yani 6 hücre (tekli), beraber bu faaliyetlere çıkabiliyormuş. Havalandırmalar hücrelerden bağımsız ayrı yerlere kurulmuş. Havalandırma saati kimi yerlerde 1,5 saat kimi yerlerde 2 saatmiş. Normal süreli cezalara da uygulanan buymuş. Bu altı hücre başka tutsaklarla görüşemiyormuş. Alt ve üst kattakilerle camdan sesler duyuluyormuş. Fakat pencereler ince örgülü ızgaralarla da kapalıymış. Havalandırmalar açık ve kapalı olarak iki taneden oluşuyormuş. Havanın durumuna göre buralara çıkartıyorlar. Her katın kapalı ve açık ziyaret yerleri kendi katındaymış. Açık görüş mekanları cam fanus gibiymiş. Görüş yapılan yere sadece aynı koridordakiler çıkabiliyor, bir başka katın hücreleri getirilmiyormuş. Hücre kapıları otomatikmiş (fakat kimi yerlerde yanılmıyorsam bozulduğu için mekanik yapılmış tekrar). Gardiyan, tutsak iletişimi telefonla yapılıyor. Çamaşırlar içerde kurutuluyor (kimi yerlerde yıkatma olanağı varmış). Hücreler güneş almıyor, havalandırmaya çıkış saatine denk gelirse ancak güneş görülebiliyor.

S ve Y tipi hapishaneler: Burada tecritin boyutları ortaya çıkıyor. Mimari yapısı böyle. Fakat uygulamalar değişken. Orada kalan her tutsak ağırlaştırılmış veya süreli farketmeksizin havalandırma saatleri en fazla iki saatle sınırlı. Havalandırmaya ayrı yerlerde çıkartılması ve sınırlı kişi olması havalandırma saatlerini kısıtlayan bir durum. Sadece aynı koridorda kalan altı tekli hücre birlikte havalandırmaya çıkabiliyor. Gün boyu ayrı ayrı çıkıldığı için saatler kısıtlanıyor. Tutsakların genel tavrı, talepleri tekrar herhangi bir F tipine gitmek için çeşitli aktiviteler, kampanyalar yapılıyor. Fakat dışarıdan tam anlamıyla destek sınırlı olduğu için biraz daha zorlaşıyor. Yine de gündemde tutan, kimi vesilelerle gündeme getirenler, kampanyalar düzenleyenler var. Ama cılız kaldığını söyleyebilirim. Biraz da genel siyasi durumlarla alakalı veya süreçle alakalı tam anlamıyla gündemleştirilemiyor.  Açlık grevine girenler var. Ama etkili olamıyor diye düşünüyorum. Şu anda bile iki yüzlü günlerde açlık grevinde olanlar var. Ama uzun süre kalan (açlık grevinde) bir kaç kişinin talebi kabul edilmişti. Ama zamana yayılıyor ve bu da yıpratıcı oluyor. Bunları basından da takip ediyorsunuzdur. Bu konuyla ilgili detaylı bilgiyi daha rahat edinebilirsiniz. Ama özellikle Türkiye solu genel itibarıyla açlık grevi ve kim eylemsel tavırlar geliştiriyor. 

(…)

Hasta tutsaklarla ilgili. Bu konu yakıcı bir konudur. Halen daha atılacak adımlar atılmadı. Biliyorsunuz, son infaz düzenlemesinde gündeme getirilmişti. Bir umut da doğmuştu. Fakat yine bunu sürümcemede bıraktılar. Tahliye edilebilmeleri tamamen Adli Tıp Kurumu’na ve savcılığa bırakılmış. Her birinden onay alsa bile işin en sonunda “toplum için tehlikeli mi” diye bakılıyor. Tamamen keyfi bir uygulama söz konusu. Tedaviye ulaşabilmeleri noktasında, aslında bulunan yere göre değişebiliyor uygulamalar. Mesela burada tedaviye ulaşmada, muayenede genelde sıkıntı çıkmıyor. Bazen hastanede doktora göre değişen tavırlar olabiliyor. Kelepçeli muayene ise muayenenin şekline göre değişiyor. Ama kimi yerlerde bunu oldukça katı tutuyorlar. Bununla beraber tek hücreli ringler özellikle hasta tutsaklar açısından sıkıntılı. Ringler 6 tekli hücrelerden oluşuyor. Oldukça dar ve basık bir kabine sahipler. Sadece robot gibi oturma imkanı var. Bunun hem psikolojik baskısı hem de basık, havasız, dar olması kişi üzerinde olumsuz etkiler doğurabiliyor. Israrla bu ringler kullanılmaya devam ediliyor. Mesela kilolu veya uzun boylu birisi sığmıyor bu kabinlere. 

(…)

Siyasi gündem, süreç herkesin malumu… Silah bırakma işi pratikleşti. Sembolik bir törenle silahlar yakıldı. Yakma olayının anlamı büyük. Hem ateşin önemi hem de geri dönüşü yok anlamının pratikleşmesi. Tarihsel açıdan mekan da önemli. Yani tören kendi içinde bir çok anlamı barındırıyor. Savaşçıların yüz ifadelerini görünce açıkçası duygulandım, gözlerim de doldu gerçekten. Sonuçta önemli bir maneviyatla ellerindekilere bağlıydılar. Soğuk bir demirden fazlasıdır oradaki anlam. Onlar için hiç kolay bir durum değil. Meseleye kendi kaderlerini tayin açısından bakıyorum. 

(…) 

Bizim dosya açısından (süreci az-çok biliyorsun) hem usulden hem de esastan bir çok çarpıklık var. Bu anlamda bir talep kabul edilse gerisi çorap söküğü gibi gelir. Dosya özelinde polisinden hakimine, savcısına hatta Yargıtay başkanına kadar hepsi FETÖ’den ya tutuklandı ya da soruşturma açılıp açığa alındılar. Bunun da ötesi yeni bir gelişme olarak adil yargılamayı engellediği, delilleri somutlaştırıp gerekçelendirmedikleri için dosyayı karara bağlayan heyete soruşturma açılmış. Ceza alıp beraat veya tahliye edilenlerin başvurularıyla. 

(…) 

Bir de geçenlerde “tanıklık” için mahkemeye çağırdılar, SEGBİS’e. Epey zamandır celp geliyordu, birkaç kişiyle beraber tanıklık yapmamız isteniyordu. Hesabımıza para yatıran … ile ilgiliydi. Tanıyıp tanımadığımı sordu hakim. (…) Umarım soruşturma sonlanmış, herhangi bir ceza almamıştır. Benzer durumlarla ilgili çok kişiye soruşturma açıldı, tutuklananlar da oldu.

(…) 

Okan da çok selam eder. Bu Kovid yasası vs. çıksaydı tahliye edilme şansı yüksekti. Şimdi haksız bir infaz yakma durumu var. Eğer düzeltilirse az bir zamanı kalıyor. Avukat ilgileniyor infaz yanması durumuyla. Uzun süreden beri annesi tedavi görüyordu, kanser tedavisi. Artık tedaviye cevap vermiyordu. Lehinde gelişmeler olursa annesine yetişecek… Bunun dışında Okan iyidir.

Sağlığın-sıhhatin yerinde. Morallerde güzel, havalar gibi… İyi ve moralli olmana çok sevindim… Mahallenin gençleri de selamlarını yolluyor. Nuri heval de mektup göndermiş sana.

Kendine çok iyi bak. Her şeyin gönlünce olmasını dileriz. Oradaki tüm dostlara içten, sıcak selamlarımızı gönderiyoruz. Görüşmek üzere sağlıcakla, dirençle kal…

*Festivalde tüm arkadaşlara başarılar ve kolaylıklar diliyoruz…

Sevgilerimizle

Fatih Aydın 1 Nolu F Tipi Hapishane TEKİRDAĞ

 Görsel kaynak: Bianet